ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ

ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ
ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮಿರ ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಬಾಗಗಳಿಗೆ ಆನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂವಿಧಾನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೊಳಪಡುವ ಕಾರ್ಯಾಂಗ, ಶಾಸಕಾಂಗ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸೇರಿದಂತೆ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಂಸ್ಥೆ, ವ್ಯಕ್ತಿ, ಸಂಘ ಇನ್ನತರೆ ಅರೆ ಸರಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸರಕಾರದ ಹಣದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಂಥವುಗಳು ಕೂಡಾ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಗೊಳಪಡುತ್ತವೆ.
ನಾಗರೀಕರ ಸಶಕ್ತೀಕರಣ ?
ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಭಾರತದ ನಾಗರೀಕರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವ ಪರಮಾಧೀಕಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳು, ರೆಕಾರ್ಡಗಳು, ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ, ಮೆಮೋ, ಇ-ಮೇಲ್, ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಉಪದೇಶಗಳು, ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಗಳು, ಸುತ್ತೋಲೆಗಳು, ಆದೇಶಗಳು, ಒಪ್ಪಂದಗಳು, ವರದಿಗಳು, ಪೇಪರಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಳುವ / ಪಡೆಯುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ.

  • ನಿರ್ವಹಿಸಲಾದ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರತಿ ಪಡೆಯುವುದು.
  • ದಾಖಲೆಗಳ, ಕೆಲಸದ ಮತ್ತು ರೆಕಾರ್ಡಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವುದು.
  • ಕಾಮಗಾರಿ/ಕೆಲಸದ ಬಗಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವುದು.
  • ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಿಂಟಔಟ, ಡಿಸ್ಕ್, ಫ್ಲಾಪಿ, ಟೇಪ್, ವೀಡಿಯೋ ಕ್ಯಾಸೇಟ್ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಎಲೇಕ್ಟ್ರಾನಿಕ ಮೋಡ ಮುಖಾಂತರ ಪಡೆಯುವದು.

ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ರಚನೆ

  • ಪ್ರಥಮ ಹಂತ : ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಮೊದಲನೆ ಒಬ್ಬ “ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಅಧಿಕಾರಿ” (ಪಿ.ಐ.ಓ) ಯನ್ನು ಅರ್ಜಿಗಳ ಸ್ವೀಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಿಯುಕ್ತಿಗೊಳಿಸುವುದು (ಸೇಕ್ಷನ್ 5)
  • ದ್ವೀತಿಯ ಹಂತ : ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಕಛೇರಿಯ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರನ್ನು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೆಕಾದ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಮಾಡಲು ನಿಯುಕ್ತಿ ಗೊಳಿಸಬೇಕು (Departmental Appellate Authority) ಸೆಕ್ಷನ್ 19(1)
  • ತೃತೀಯ ಹಂತ : ಪಿ.ಐ.ಓ ಅಥವಾ ಡಿ.ಎ.ಎ. ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲವೆಂಬ ನಾಗರೀಕರ ಅಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ / ರಾಜ್ಯದ ಮಾಹಿತಿ ಕಮೀಷನರಗಳ ನಿಯುಕ್ತಿ ಮಾಡುವುದು ಸೆಕ್ಷನ್ 12, 13, 15, 16, 18 ಮತ್ತು 19(3)
  • ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ನಿಯುಕ್ತಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾರ್ವಜನಿ ಮಾಹಿತಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು 100 ದಿನ ಗೊಳಗಾಗಿ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನ ಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ನೀಡುವುದು ಸೆಕ್ಷನ್ 5(1) ಮತ್ತ 5(2)
  • ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಪಿ.ಐ.ಓ. ಮತ್ತು ಎ.ಪಿ.ಐ.ಓ ರವರಷ್ಠೆ ಅಲ್ಲದೇ ಅಪೀಲು ಪ್ರಾಧಿಕಾರಿ ಕೂಡಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಳ್ಳುವುದು.

ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕಾದ ಅವಧಿ

  1. ಪಿ.ಐ.ಓ ರವರು ಮಾಹಿತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅರ್ಜಿ ಸ್ವೀಕೃತವಾದ 30 ದಿನದೊಳಗೆ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕು.
  2. ಅದೇ ರೀತಿ ಎ.ಪಿ.ಐ.ಒ ರವರು ಅರ್ಜಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ 35 ದಿನದೊಳಗಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕು.
  3. ಪಿ.ಐ.ಓ. ರವರು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬೇರೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ 30 ದೊಳಗೆ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕು.  
  4. ಒಂದು ವೇಳೆ ಕೇಳಲಾದ ಮಾಹಿತಿಯು ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಂಚಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಉಲ್ಲಂಘನೆಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದ್ದುದಾದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಿಯ ಮಾಹಿತಿ ಕಮೀಷನರರವರ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಪಡೆದು 45 ದಿನದೊಳಗೆ ಪೂರೈಸುವುದು.
  5. ಆದಾಗ್ಯೂ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಜೀವ ಅಥವಾ ಅವನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಒದಗುವ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಪಿ.ಐ.ಒ ರವರು 48 ಗಂಟೆಯೊಳಗಾಗಿ ಉತ್ತರ ನೀಡುವುದು.
  6. ಪಿ.ಐ.ಓ ರವರು ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ನೀಡಬೇಕಾದಾಗ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಳಿದವರಿಂದ ಪೂರ್ತಿ ಫೀಜು ಅಥವಾ ಭಾಗಶಃ ಫೀಜು ಭರಿಸಲು ಅವಧಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
  7. ಒಂದು ವೇಳೆ ಉತ್ತರವನ್ನು ನಿಗಧಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅಂಥಹ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗುತ್ತದೆ.